Bộ Công an kiến nghị bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên không gian mạng, nâng cao trách nhiệm của các nền tảng số, đồng thời hoàn thiện cơ chế truy xuất nguồn gốc và xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.
Theo hồ sơ thẩm định dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) do Bộ Tư pháp công bố, Bộ Công an cho rằng tình trạng buôn bán thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng thông qua các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội đang diễn biến phức tạp. Trong khi đó, các quy định hiện hành chủ yếu tập trung vào hoạt động quảng cáo thực phẩm, chưa có các quy định tương xứng đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số.
Từ thực tế trên, Bộ Công an đề xuất quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội có phát sinh hoạt động mua bán thực phẩm. Theo đó, các nền tảng cần thực hiện xác thực thông tin người bán; lưu trữ dữ liệu giao dịch và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu; đồng thời kịp thời ngăn chặn, gỡ bỏ các sản phẩm vi phạm hoặc đã được cơ quan chức năng cảnh báo.
Tiếp thu ý kiến góp ý, Bộ Y tế cho biết sẽ nghiên cứu bổ sung các quy định liên quan đến trách nhiệm của sàn thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh thực phẩm. Dự thảo luật dự kiến yêu cầu các nền tảng thực hiện kiểm duyệt thông tin sản phẩm, công khai hồ sơ pháp lý của tổ chức, cá nhân kinh doanh và phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, cơ chế trách nhiệm liên đới của đơn vị cung cấp nền tảng cũng đang được nghiên cứu trong trường hợp để xảy ra sự cố mất an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Liên quan đến chế tài xử lý vi phạm, Bộ Công an kiến nghị tăng cường các biện pháp xử lý đối với những hành vi có tính chất nghiêm trọng. Đáng chú ý, hành vi cố ý sử dụng chất cấm hoặc chất độc hại trong sản xuất, chế biến thực phẩm cần được xem xét xử lý ngay từ khi phát hiện vi phạm, kể cả trong trường hợp chưa gây hậu quả thực tế.
Bộ Công an cũng đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu số liên thông trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm nhằm phục vụ công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc, giám sát và hỗ trợ hoạt động điều tra khi cần thiết.
Đối với các nguyên liệu, phụ gia thực phẩm có nguy cơ bị lạm dụng như khí N2O (bóng cười), tiền chất ma túy và một số chất cấm khác, Bộ Công an đề xuất áp dụng cơ chế quản lý đặc biệt. Theo đó, cần xây dựng danh mục quản lý riêng; thực hiện định danh, truy xuất nguồn gốc từ khâu nhập khẩu, sản xuất đến lưu thông; đồng thời lưu trữ dữ liệu giao dịch để phục vụ công tác quản lý. Việc mua bán chỉ được thực hiện giữa các tổ chức, cá nhân đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật và không bán lẻ cho người dân.
Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định liên quan, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm và cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) cũng đề xuất đổi mới mô hình quản lý theo hướng tập trung đầu mối. Theo đó, chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương dự kiến được chuyển giao về Bộ Y tế. Tại địa phương, cơ quan soạn thảo nghiên cứu phương án thành lập Sở An toàn thực phẩm cấp tỉnh và đội an toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp xã nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm tra và giám sát trong lĩnh vực này.
Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào cuối năm nay.
Khánh Toàn
