Trong những năm gần đây, phương tiện sử dụng năng lượng điện như xe máy điện, xe đạp điện, ô tô điện ngày càng trở nên phổ biến tại Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Trị nói riêng nhờ ưu điểm thân thiện môi trường, chi phí vận hành thấp, không phát thải khí độc hại. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích, các loại phương tiện này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây cháy, nổ nếu không được sử dụng và bảo quản đúng cách.
Theo thống kê, nhiều vụ cháy nghiêm trọng xảy ra trong thời gian qua có nguyên nhân xuất phát từ phương tiện xe điện, đặc biệt là xe máy điện và xe đạp điện. Đơn cử như vụ cháy xảy ra nhà trọ cho thuê vào rạng sáng 24/5/2024 tại phố Trung Kính, phường Yên Hòa, TP Hà Nội khiến 14 người tử vong, được xác định nguyên nhân ban đầu là do chập cháy từ hệ thống điện của xe đạp điện trong khu vực để xe của nhà dân.
Tại phường Tân Phú, TP Hồ Chí Minh, ngày 26/5/2025, đã ghi nhận một vụ cháy xe máy điện khi đang lưu thông trên đường Trịnh Đình Trọng, chiếc xe bất ngờ phát lửa và nhanh chóng bị thiêu rụi chỉ trong vài phút. Cũng tại phường Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh, ngày 06/11/2024 đã xảy ra một vụ cháy lớn do sạc xe đạp điện qua đêm, chập điện gây cháy khiến hai người thiệt mạng. Hay gần đây nhất là 09 chiếc xe điện chở khách du lịch bị thiêu rụi gần chùa Hương Tích, Hà Tĩnh vào ngày 08/7/2025. Các vụ việc trên cho thấy, nguy cơ cháy, nổ từ các phương tiện sử dụng điện đang hiện hữu, diễn biến phức tạp, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài và ý thức sử dụng chưa cao của người dân.
Điểm chung của hầu hết phương tiện xe điện là sử dụng pin lithium-ion, loại pin có mật độ năng lượng cao nhưng dễ phản ứng khi gặp nhiệt độ cao, va đập mạnh, hoặc chập điện gây cháy. Khi xảy ra sự cố, pin lithium-ion có thể phát nổ, cháy lan nhanh và phát sinh khí độc, gây khó khăn trong công tác cứu nạn, cứu hộ và chữa cháy. So với phương tiện sử dụng xăng dầu, xe điện tuy ít gây cháy nổ trong vận hành hơn, nhưng khi đã xảy ra sự cố, lại dễ bùng phát mạnh trong không gian kín như nhà dân, nhà trọ, chung cư. Đặc biệt, các vụ cháy thường diễn ra vào ban đêm, khi người dân sạc xe qua đêm, không phát hiện kịp thời, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản.
Công tác PCCC và CNCH đối với xe điện hiện nay cũng gặp không ít khó khăn do thiếu trang thiết bị chuyên dụng để xử lý cháy pin, nhiều khu dân cư, bãi gửi xe, hầm chung cư chưa có phương án ứng phó phù hợp.
Ngọn lửa bốc cháy dữ dội thiêu rụi 09 xe điện chuyên chở khách du lịch gần chùa Hương Tích, Hà Tĩnh ngày 08/7/2025. Nguồn: internet
Để hạn chế nguy cơ cháy, nổ từ các phương tiện sử dụng năng lượng điện như xe máy điện, xe đạp điện, ô tô điện, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Quảng Trị khuyến cáo các biện pháp an toàn phòng cháy như sau:
1. Lựa chọn phương tiện và thiết bị sạc đạt chuẩn; nên mua xe điện, pin, ắc-quy, thiết bị sạc từ các nhà sản xuất, đơn vị cung cấp uy tín, có đầy đủ chứng nhận chất lượng, phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật; tuyệt đối không sử dụng thiết bị sạc không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, dễ gây chập cháy trong quá trình sử dụng.
2. Sạc điện đúng cách và an toàn; tuyệt đối không sạc xe qua đêm hoặc trong thời điểm không có người giám sát; không sạc xe trong phòng kín, nơi có nhiều vật liệu dễ cháy như rèm, giấy, vải…; đặc biệt, không sạc pin ngay sau khi xe vừa vận hành liên tục khiến pin còn nóng; cần thường xuyên kiểm tra dây sạc, ổ cắm điện và thay thế kịp thời nếu có dấu hiệu hư hỏng như rạn nứt, cháy sém, chảy nhựa…
3. Không tự ý thay đổi kết cấu phương tiện; người sử dụng không được “độ” pin, thay thế ắc-quy có dung lượng vượt quá khuyến cáo của nhà sản xuất; không lắp thêm các thiết bị tiêu thụ điện vượt công suất thiết kế, gây quá tải hệ thống điện và làm tăng nguy cơ cháy nổ.
4. Chỉ được sử dụng thiết bị sạc điện cho xe động cơ điện bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; nơi sạc điện cho xe động cơ điện trong nhà phải có giải pháp bảo đảm an toàn về phòng cháy; khu vực sạc điện cho xe động cơ điện tập trung trong nhà còn phải có giải pháp ngăn cháy và trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp, bảo đảm tiêu chuẩn.
5. Trang bị và sử dụng thiết bị chữa cháy phù hợp; các khu vực để xe điện như nhà ở, nhà trọ, bãi giữ xe, tầng hầm chung cư… cần bố trí bình chữa cháy xách tay phù hợp để chữa cháy xe điện như: Bình chữa cháy ORION OR-6, bình chữa cháy F500 EA, cát. Đồng thời, cần tổ chức các buổi tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng xử lý khi xảy ra cháy nổ từ xe điện cho người dân, học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động.
6. Tăng cường kiểm tra, giám sát của chính quyền địa phương và lực lượng chức năng; trong đó tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có các hành vi vi phạm quy định về PCCC tại các cơ sở có nguy hiểm cháy, nổ cao, nơi tập trung đông người như: Nhà trọ, chung cư mini, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học có đông học sinh sử dụng xe đạp điện, xe máy điện.
Sử dụng xe điện là xu thế tất yếu trong thời đại giao thông xanh, nhưng cần đi đôi với nhận thức và trách nhiệm trong công tác PCCC. Mỗi người dân hãy là “người tiêu dùng thông minh”, tuân thủ đầy đủ các quy định an toàn để bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình và cộng đồng.
Trung Đức – PC07
