Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 7, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025, đã bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định quan trọng, tạo hành lang pháp lý vững chắc, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối đối với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế, các mục tiêu trọng yếu và những sự kiện đặc biệt quan trọng.
Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác cảnh vệ trong tình hình mới
Trong bối cảnh tình hình an ninh, trật tự tiếp tục có những diễn biến phức tạp, yêu cầu bảo vệ an toàn tuyệt đối các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, khách quốc tế và các mục tiêu trọng yếu ngày càng cao, việc sửa đổi, bổ sung Luật Cảnh vệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ đã kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, nhất là Kết luận số 35-KL/TW ngày 05/5/2022 của Bộ Chính trị về danh mục chức danh, chức vụ lãnh đạo và tương đương của hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở; đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn thi hành, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho lực lượng Cảnh vệ và các lực lượng có liên quan thực hiện nhiệm vụ.
Một trong những nội dung đáng chú ý là Luật bổ sung quy định về chính sách đối với lực lượng Cảnh vệ và công tác cảnh vệ, trong đó ưu tiên bảo đảm phát triển nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng, kinh phí, khoa học và công nghệ; trang bị vũ khí, khí tài, phương tiện kỹ thuật hiện đại, đáp ứng yêu cầu công tác cảnh vệ trong tình hình mới.
Quy định này thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với lực lượng Cảnh vệ, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục xây dựng lực lượng Cảnh vệ chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao năng lực làm chủ khoa học, công nghệ và phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ.
Bổ sung, hoàn thiện đối tượng cảnh vệ
Luật sửa đổi đã bổ sung, điều chỉnh các đối tượng cảnh vệ nhằm bảo đảm thống nhất với các quy định của Đảng và phù hợp yêu cầu thực tiễn.
Theo đó, đối tượng cảnh vệ là người giữ chức vụ, chức danh lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; khách quốc tế đến thăm, làm việc tại Việt Nam; khu vực trọng yếu; sự kiện đặc biệt quan trọng và các đối tượng khác được áp dụng biện pháp, chế độ cảnh vệ theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Luật bổ sung đối tượng cảnh vệ là Thường trực Ban Bí thư, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; đồng thời sử dụng thuật ngữ “Ủy viên Ban Bí thư” thay cho thuật ngữ “Bí thư Trung ương Đảng”, bảo đảm thống nhất với Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đối với khách quốc tế, Luật bổ sung quy định về khách quốc tế thuộc diện cảnh vệ theo đề nghị của Trưởng ban Đối ngoại Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực, góp phần đáp ứng yêu cầu đối ngoại và chủ động bảo đảm an ninh, an toàn cho các hoạt động đối ngoại quan trọng của Đảng, Nhà nước.
Xác định rõ tiêu chí đối với sự kiện đặc biệt quan trọng
Một điểm mới đáng chú ý khác là Luật quy định cụ thể tiêu chí xác định sự kiện đặc biệt quan trọng, đồng thời thu hẹp phạm vi đối tượng cảnh vệ là sự kiện đặc biệt quan trọng, bảo đảm việc áp dụng chế độ, biện pháp cảnh vệ đúng đối tượng, đúng yêu cầu và phù hợp thực tiễn.
Theo quy định mới, các hội nghị, lễ hội do Trung ương Đảng, Chủ tịch nước, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tổ chức có đối tượng cảnh vệ tham dự; đại hội đại biểu toàn quốc do tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ương tổ chức; hội nghị quốc tế tổ chức tại Việt Nam có đối tượng thuộc diện cảnh vệ tham dự được xác định theo tiêu chí luật định.
Việc quy định cụ thể các tiêu chí không chỉ góp phần nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng pháp luật mà còn giúp các lực lượng chủ động xây dựng phương án, bố trí lực lượng, phương tiện, triển khai đồng bộ các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn.
Tăng tính chủ động trong xử lý các tình huống phát sinh
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ cũng bổ sung thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công an quyết định áp dụng biện pháp cảnh vệ trong trường hợp cần thiết đối với đối tượng không thuộc trường hợp quy định tại Điều 10 của Luật.
Quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo đảm tính chủ động, linh hoạt trong công tác cảnh vệ, nhất là trong những trường hợp phát sinh yêu cầu đặc biệt về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội hoặc phục vụ nhiệm vụ đối ngoại.
Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để lực lượng Công an nhân dân kịp thời triển khai các biện pháp phù hợp, không để bị động, bất ngờ trước những tình huống có thể ảnh hưởng đến an ninh, an toàn của các đối tượng cảnh vệ và hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước.
Bảo đảm an ninh, an toàn cho khách quốc tế đến Việt Nam
Một nội dung được sửa đổi theo hướng cụ thể, chặt chẽ hơn là quy định về chế độ và biện pháp cảnh vệ đối với khách quốc tế đến thăm, làm việc tại Việt Nam.
Luật tách quy định trước đây thành hai điều, gồm chế độ cảnh vệ đối với khách quốc tế và biện pháp cảnh vệ đối với khách quốc tế khi đến thăm, làm việc tại Việt Nam.
Đồng thời, Luật bổ sung cơ sở để áp dụng chế độ, biện pháp cảnh vệ đối với người đứng đầu Nhà nước, cơ quan lập pháp, Chính phủ các nước khi đến thăm, làm việc tại Việt Nam trên cơ sở nguyên tắc đối đẳng, có đi có lại và yêu cầu đối ngoại.
Quy định này góp phần bảo đảm việc triển khai công tác cảnh vệ thống nhất, chặt chẽ, phù hợp thông lệ quốc tế và yêu cầu đối ngoại của Việt Nam; đồng thời thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của Việt Nam trong bảo đảm an ninh, an toàn cho các đoàn khách quốc tế.
Nâng cao trách nhiệm của các lực lượng tham gia công tác bảo vệ
Cùng với lực lượng Cảnh vệ, việc triển khai hiệu quả Luật Cảnh vệ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của Công an các đơn vị, địa phương và các lực lượng có liên quan, nhất là trong bảo vệ mục tiêu, bảo đảm an ninh, trật tự tại các địa bàn diễn ra hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế và các sự kiện đặc biệt quan trọng.
Đối với Công an các địa phương, trong đó có lực lượng Cảnh sát cơ động, việc nắm chắc các quy định của Luật Cảnh vệ có ý nghĩa thiết thực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ mục tiêu, tuần tra, kiểm soát, cơ động chiến đấu, bảo đảm an ninh, trật tự và phối hợp bảo vệ các sự kiện chính trị, đối ngoại quan trọng.
Mỗi cán bộ, chiến sĩ cần chủ động nghiên cứu, nắm vững những nội dung mới của Luật; nâng cao ý thức trách nhiệm, chấp hành nghiêm mệnh lệnh, quy trình công tác; phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với lực lượng Cảnh vệ và các đơn vị chức năng, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối các mục tiêu, sự kiện và đối tượng được bảo vệ.
Tạo nền tảng pháp lý vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới
Việc sửa đổi, bổ sung Luật Cảnh vệ là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới. Những quy định mới không chỉ mở rộng, xác định rõ hơn đối tượng và phạm vi cảnh vệ mà còn tăng cường cơ chế chủ động, nâng cao năng lực bảo vệ, từng bước hiện đại hóa lực lượng và phương tiện phục vụ công tác cảnh vệ.
Với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, lực lượng Cảnh vệ nói riêng và Công an nhân dân nói chung có thêm cơ sở để nâng cao chất lượng công tác, chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý các nguy cơ đe dọa an ninh, an toàn; phối hợp chặt chẽ, triển khai đồng bộ các phương án bảo vệ, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Luật Cảnh vệ và những quy định mới được sửa đổi, bổ sung tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của công tác cảnh vệ trong bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; đồng thời tạo nền tảng pháp lý vững chắc để lực lượng Cảnh vệ và các lực lượng tham gia bảo vệ mục tiêu, sự kiện, đối tượng cảnh vệ không ngừng nâng cao bản lĩnh, trình độ, năng lực, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
Xuân Lê – Phan Thành
