Trong những năm qua, tình trạng công dân Việt Nam tìm cách di cư trái phép bằng tàu thuyền sang Australia từng diễn biến phức tạp tại một số địa phương ven biển. Với mong muốn đổi đời, nhiều người đã đánh đổi tài sản, công việc và cả tính mạng để thực hiện những chuyến hải trình đầy rủi ro. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không có “miền đất hứa” nào dành cho những hành trình bất hợp pháp. Nhiều trường hợp đã phải đối mặt với hiểm nguy trên biển, bị bắt giữ, trục xuất về nước và gánh chịu những hậu quả nặng nề.
Tại tỉnh Quảng Trị, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về di cư an toàn, hợp pháp đang được các lực lượng chức năng đẩy mạnh nhằm ngăn chặn tình trạng xuất cảnh trái phép bằng đường biển.
Anh N.M.T, trú tại xã Hòa Trạch, là một trong những người từng tham gia hành trình vượt biển trái phép sang Australia với hy vọng tìm kiếm việc làm có thu nhập cao để cải thiện cuộc sống. Nhắc lại chuyến đi nhiều năm trước, anh vẫn chưa hết ám ảnh.
Theo lời kể của anh, sáu người cùng địa phương đã góp tiền mua tàu, chuẩn bị nhiên liệu, lương thực rồi lên đường với niềm tin sẽ đến được Australia. Thế nhưng, sau 24 ngày đêm lênh đênh giữa biển khơi, liên tục đối mặt với sóng to, gió lớn và những cơn bão bất ngờ, con tàu chỉ vừa tiếp cận vùng biển Australia thì bị lực lượng chức năng nước này phát hiện và bắt giữ.
“Tất cả đều nghĩ rằng sang được Australia sẽ có cuộc sống tốt hơn. Nhưng thực tế hoàn toàn khác. Những ngày trên biển là chuỗi ngày căng thẳng, lo sợ và kiệt sức. Khi bị bắt giữ, toàn bộ tàu thuyền, nhiên liệu, nhu yếu phẩm đều bị tịch thu. Trở về nước, chúng tôi trắng tay. Đến bây giờ nghĩ lại vẫn còn sợ”, anh N.M.T chia sẻ.
Từ trải nghiệm của bản thân, anh khuyến cáo người dân không nên tin vào những lời hứa hẹn về cuộc sống giàu sang nơi xứ người thông qua con đường di cư bất hợp pháp. “Australia có các quy định rất nghiêm ngặt về nhập cư. Những người vượt biên trái phép gần như không có cơ hội được chấp nhận. Đừng đánh đổi tương lai và tính mạng của mình bằng những chuyến đi như vậy”, anh nói.
Theo các cơ quan chức năng, hành trình vượt biển trái phép sang Australia tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Người tham gia có thể gặp tai nạn trên biển, thiếu lương thực, nước uống, hỏng hóc phương tiện hoặc gặp điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Trong trường hợp bị phát hiện, họ sẽ bị bắt giữ, xử lý theo quy định của nước sở tại và trục xuất về nước. Không ít gia đình rơi vào cảnh nợ nần do vay mượn tiền để tổ chức chuyến đi nhưng cuối cùng không đạt được mục đích.
Thống kê cho thấy, trong 5 năm trở lại đây, đã có 163 công dân của tỉnh Quảng Trị bị lực lượng chức năng Australia bắt giữ khi tìm cách xâm nhập trái phép vào vùng biển nước này.
Trước thực trạng đó, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Quảng Trị đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức quốc tế triển khai nhiều hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về di cư an toàn.
Thượng tá Đoàn Thị Thu Hường, Phó Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, thời gian qua đơn vị đã phối hợp với Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) cùng chính quyền các địa phương tổ chức nhiều sự kiện truyền thông cộng đồng với các hình thức đa dạng, dễ hiểu và phù hợp với từng nhóm đối tượng.
“Thông qua các hoạt động truyền thông, người dân được cung cấp đầy đủ thông tin về các quy định liên quan đến xuất nhập cảnh, lao động ở nước ngoài, nhận diện những thủ đoạn lôi kéo, môi giới đưa người xuất cảnh trái phép. Chúng tôi đặc biệt khuyến cáo người dân tuyệt đối không nghe, không tin theo các đối tượng môi giới bất hợp pháp, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật”, Thượng tá Đoàn Thị Thu Hường nhấn mạnh.
Không chỉ tập trung tuyên truyền tại các địa bàn ven biển, lực lượng công an còn phối hợp với chính quyền cơ sở tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng, phát tờ rơi, xây dựng tiểu phẩm truyền thông, lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các cuộc họp dân cư nhằm giúp người dân dễ tiếp cận và ghi nhớ thông tin.
Ông Lê Thanh Cường, người dân xã Quảng Ninh, đánh giá cao hiệu quả của các hoạt động truyền thông tại địa phương. Theo ông, những nội dung được truyền tải đều gắn với các tình huống thực tế, giúp người dân hiểu rõ hơn về những nguy cơ của di cư trái phép cũng như các giải pháp để di cư an toàn, hợp pháp.
Bên cạnh nỗ lực của các cơ quan chức năng trong nước, công tác phòng, chống di cư trái phép còn nhận được sự hỗ trợ tích cực từ các tổ chức quốc tế.
Bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn Tổ chức Di cư Quốc tế tại Việt Nam, cho rằng di cư hợp pháp và an toàn là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo cơ hội việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, khi lựa chọn con đường di cư bất hợp pháp, người di cư có thể phải đối mặt với nhiều hiểm nguy, bị lừa đảo, bóc lột hoặc đe dọa đến tính mạng.
Thông qua các hoạt động phối hợp với lực lượng chức năng địa phương, Tổ chức Di cư Quốc tế mong muốn gửi đến người dân, đặc biệt là thanh niên, thông điệp về việc lựa chọn các kênh di cư hợp pháp, an toàn để bảo vệ bản thân, gia đình và đóng góp tích cực cho sự phát triển của cộng đồng.
Thực tế cho thấy, ngăn chặn di cư trái phép không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, chủ động tìm hiểu thông tin về các chương trình lao động, học tập, định cư hợp pháp ở nước ngoài; đồng thời cảnh giác trước những lời dụ dỗ, hứa hẹn của các đối tượng môi giới bất hợp pháp.
Bên cạnh đó, việc kịp thời phát hiện, tố giác các hành vi tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép sẽ góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, giữ gìn cuộc sống bình yên tại địa phương và ngăn ngừa những hệ lụy đáng tiếc có thể xảy ra.
Di cư hợp pháp mở ra cơ hội phát triển cho mỗi cá nhân và gia đình. Ngược lại, di cư trái phép luôn tiềm ẩn những rủi ro khó lường, có thể khiến người dân mất đi tài sản, sức khỏe và tương lai. Vì vậy, mỗi người cần trở thành một tuyên truyền viên tích cực, chung tay ngăn chặn tình trạng xuất cảnh trái phép bằng đường biển, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, phát triển bền vững.
Quang Văn – Nhật Quang – Mạnh Thêm
