Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025, trừ quy định ghế trẻ em trên ô tô. Theo khoản 13, Điều 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 giải thích như sau: “13. Thiết bị an toàn cho trẻ em là thiết bị có đủ khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ em ở tư thế ngồi hoặc nằm trên xe ô tô, được thiết kế để giảm nguy cơ chấn thương cho người dùng trong trường hợp xảy ra va chạm hoặc xe ô tô giảm tốc độ đột ngột, bằng cách hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ em”. Đồng thời, khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định trách nhiệm của người lái xe khi chở trẻ em trên ô tô.
Tuy nhiên, ngày 10/12/2025, Quốc hội ban hành Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự, trong đó, sửa đổi khoản 3 Điều 10 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 như sau: “3. Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m trên xe ô tô, người lái xe không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế, trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách”. Đồng thời, Luật sửa đổi còn lùi thời gian áp dụng quy định trên đến ngày 01/7/2026, thay vì 01/01/2026 như Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Như vậy, từ 01/07/2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế). Bên cạnh đó, người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách không thuộc trường hợp bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em theo quy định này (taxi, xe công nghệ, xe khách…). Đây là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông, tiệm cận với thông lệ và tiêu chuẩn quốc tế. Tai nạn giao thông đường bộ vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và thương tích ở trẻ em trên thế giới. Trong nhiều trường hợp, hậu quả nghiêm trọng không chỉ xuất phát từ va chạm mà còn do trẻ em không được bảo vệ bằng hệ thống thiết bị an toàn phù hợp với đặc điểm về thể chất và độ tuổi.
Theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, việc sử dụng thiết bị an toàn bắt buộc được áp dụng đối với trẻ em đồng thời đáp ứng hai điều kiện: (1) dưới 10 tuổi và (2) có chiều cao dưới 1,35 m. Như vậy, quy định chỉ phát sinh khi đồng thời đáp ứng cả hai điều kiện nêu trên. Trường hợp trẻ đã đủ 10 tuổi nhưng có chiều cao dưới 1,35 m hoặc trẻ dưới 10 tuổi nhưng có chiều cao từ 1,35 m trở lên thì không thuộc diện bắt buộc sử dụng ghế an toàn chuyên dụng; việc bảo đảm an toàn được thực hiện thông qua hệ thống dây đai an toàn tiêu chuẩn của xe theo đúng quy định.
Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định trẻ em thuộc đối tượng nêu trên không được ngồi cùng hàng ghế trước với người lái xe, trừ trường hợp phương tiện chỉ có một hàng ghế. Quy định này xuất phát từ đặc điểm an toàn của vị trí ghế trước. Khi xảy ra va chạm, túi khí được thiết kế nhằm bảo vệ người trưởng thành, trong khi lực bung của túi khí có thể gây nguy hiểm đối với trẻ nhỏ nếu ngồi không đúng vị trí hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp.
Ngày 26/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, có hiệu lực từ 15/8/2026.
Theo đó, tại Điều 2 Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP như sau: “Bổ sung khoản 1a vào trước khoản 1 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP như sau: 1a. Phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách)”. Sửa đổi, bổ sung điểm m khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP như sau: “m) Chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế);”. Như vậy, từ 15/8/2026, người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định sẽ bị xử phạt cảnh cáo; quy định trên không áp dụng đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Ngoài ra, chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế) thì người điều khiển xe sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng./.
HAT
