Từ ngày 01/7/2026, Luật An ninh mạng năm 2025 chính thức có hiệu lực thi hành, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian mạng. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hoạt động trên môi trường số ngày càng phát triển song cũng kéo theo nhiều nguy cơ về tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, đánh cắp dữ liệu và tấn công hệ thống thông tin. Việc Luật có hiệu lực sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và người dân.
Những điểm mới đáng chú ý của Luật gồm:
– Thiết lập hành lang pháp lý đồng bộ để phòng ngừa, phát hiện, ứng phó và xử lý các hành vi xâm hại an ninh mạng; bảo vệ hệ thống thông tin quan trọng, dữ liệu số và quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.
– Thống nhất các khái niệm nền tảng gồm an ninh mạng, an ninh thông tin mạng, an ninh dữ liệu và không gian mạng quốc gia, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác quản lý nhà nước cũng như việc áp dụng pháp luật trong thực tiễn.
– Bổ sung, cụ thể hóa các hành vi bị nghiêm cấm, đặc biệt đối với các hành vi lợi dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) và không gian mạng để thực hiện hành vi lừa đảo, phát tán thông tin sai sự thật, xâm phạm dữ liệu, tấn công hệ thống thông tin hoặc xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
– Phân loại hệ thống thông tin theo 05 cấp độ an ninh mạng, từ đó áp dụng các biện pháp bảo vệ tương ứng với mức độ quan trọng và rủi ro của từng hệ thống, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ hạ tầng số quốc gia.
– Tăng trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội và nền tảng số trong việc phối hợp với cơ quan có thẩm quyền ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm pháp luật, xử lý thông tin xấu độc và thực hiện các yêu cầu phục vụ công tác bảo đảm an ninh mạng theo quy định.
– Xác định “an ninh dữ liệu” là nội dung trọng tâm, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu của cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp; ngăn chặn các hành vi thu thập, mua bán, chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép dữ liệu trên không gian mạng.
– Bổ sung các quy định bảo vệ trẻ em, người cao tuổi và người có khó khăn trong nhận thức, yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.
– Khuyến khích nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm an ninh mạng “Make in Vietnam”, ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và hệ sinh thái an ninh mạng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ và bảo đảm chủ quyền số quốc gia.
– Quy định các chương trình, dự án chuyển đổi số phải dành tối thiểu 15% tổng kinh phí để bảo đảm an ninh mạng, qua đó bảo đảm yêu cầu an toàn, an ninh ngay từ khâu thiết kế, triển khai và vận hành các hệ thống thông tin.
– Mở rộng hợp tác quốc tế về an ninh mạng, đồng thời nội luật hóa các nội dung cơ bản của Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội). Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường hợp tác với các quốc gia trong điều tra, xử lý tội phạm mạng xuyên biên giới, chia sẻ thông tin và hỗ trợ tư pháp, đáp ứng yêu cầu đấu tranh với các loại tội phạm công nghệ cao trong giai đoạn mới.
Luật An ninh mạng năm 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh mạng mà còn tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho quá trình chuyển đổi số quốc gia an toàn, bền vững. Mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân cần chủ động tìm hiểu, chấp hành nghiêm các quy định của Luật; nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, sử dụng Internet an toàn, có trách nhiệm, góp phần xây dựng không gian mạng Việt Nam an toàn, lành mạnh và phát triển.
Khánh Toàn
